» Geschiedenis
In den beginne...
was er een groep enthousiastelingen die graag aan de slag wilde met media, zoals TV en radio. Deze groep maakte twee experimentele radio-uitzendingen, waaruit bleek dat een lokale omroep in Zaanstad zou kunnen werken. Naar aanleiding daarvan werd in 1983 de Stichting Omroep Zaanstad opgericht. Deze stichting werd erkend door de gemeenteraad als cultureel representatieve organisatie en kwam daardoor in aanmerking voor een zendmachtiging.
De eerste uitzending
De SOZ ontving van KabelTV Zaanstad het verzoek om een TV-uitzending te maken ter gelegenheid van de laatste kabelaansluiting. Hoewel de SOZ liever experimenten met radio-uitzendingen had gedaan, werd besloten om een werkgroep te vormen. Deze werkgroep ging direct aan de slag en plande de uitzending voor januari 1984. Wegens interne discussies over de invulling en vanwege technische problemen verschoof deze datum richting eind april, maar toen was de eerste uitzending van de Stichting Omroep Zaanstad een feit.
Het vervolg
De eerste TV-uitzending kreeg geen vervolg, omdat de kosten voor het maken van TV-programma's te hoog waren. Wel besloot de SOZ om met radio te beginnen. Hiervoor werd Radio Zaanstad in het leven geroepen en deze begon na enige jaren voorbereiding en veertien dagen proefdraaien, met uitzenden. Vanaf half oktober 1987 was radio Zaanstad enkele uren per week te beluisteren via de 92.3 Mhz, dat door de jaren heen de frequentie van de SOZ zou blijven.
De uitzendingen werden destijds mogelijk gemaakt door de Zaanse Zieken en Bejaarden Omroep. Deze omroep had de kennis en mogelijkheden om goede programma's te maken. De SOZ betaalde de ZZBO dan ook voor de levering van programma's. Het geld hiervoor werd verkregen door subsidie van de gemeente.
1988: Een bewogen jaar
Radio Zaanstad was niet in staat tot het 24 uur per dag uitzenden van programma's. In 1988 kwam Veronica met een oplossing voor lokale stations. Veronica bood Veronica Lokaal, dat muziek uitzond als de lokale stations niet uitzonden. Op deze manier was het nooit stil op de 92.3 Mhz. Het Commissariaat van de Media verbood deze constructie echter, omdat het voor Veronica niet was toegestaan aparte programma's voor lokale stations te maken. Na het verbod op Veronica besloot het bestuur van de SOZ om Radio 10 te laten uitzenden op de 92.3 Mhz op de tijden dat radio Zaanstad niet uitzond. Dit was wel toegestaan, omdat de programma's van Radio 10 niet speciaal voor lokale stations werden gemaakt.
In ditzelfde jaar ging de SOZ in onderhandeling met de ZZBO, omdat zij de vergoeding die de ZZBO voor haar programma's kreeg, te hoog vond. De SOZ wilde namelijk geld besparen om een eigen studio te bouwen.
De jaren '90
1990 was het jaar waarin minister d'Ancona voorstelde om reclame toe te staan voor lokale stations. Dit werd door de lokale stations van harte toegejuicht, omdat dit een bron van inkomsten betekende. Ook de SOZ was hier blij mee, want de subsidie van de gemeente zou worden afgebouwd en dat betekende dat het geld ergens anders vandaan moest komen.
In datzelfde jaar kreeg de SOZ een eigen studio. Dit betekende dat de SOZ steeds meer op eigen benen kon gaan staan en minder afhankelijk was van de spullen en programma's van de ZZBO. De SOZ had de studio te danken aan de gemeente, die voor de ruimte had gezorgd, en aan KabelTV Zaanstad, die de apparatuur in bruikleen gaf.
Eind 1992 begon Zaanradio met de eerste ether-uitzending, met behulp van een zendmast, die mogelijk was gemaakt door Zaanstad Promotion. Vanaf november was SOZ-radio (zoals het inmiddels heette) niet alleen via de 92.3 Mhz te horen, maar ook via de 107.1 FM. Bovendien zond SOZ-radio 24 uur per dag en 7 dagen per week uit.
Het jaar daar op vroeg SOZ de zendmachtiging aan voor de hele streek. Eigenlijk was dit een formaliteit, omdat SOZ-radio in Zaanstad, Wormerland en Oostzaan al te horen was. Wormerland besloot de machtiging toe te kennen en vanaf dat moment was SOZ-radio de lokale omroep van Zaanstad en Wormerland.
ZaanTV: Een avontuur op zich
In 1993 werden er pogingen gedaan om een TV-uitzending te realiseren, maar na een proef-uitzending besloot men vanwege de kosten geen vervolg te maken. Twee jaar later werden er opnieuw pogingen gedaan, onder de naam ZaanTV. Na een korte serie uitzendingen op AT5 bleek opnieuw dat TV niet haalbaar was voor de Stichting Omroep Zaanstad. De SOZ hield zelfs een schuld over aan dit avontuur. De Stichting kon deze schuld niet betalen en deze werd uiteindelijk door de gemeente betaald.
Zaanradio schrijft geschiedenis
SOZ-radio werd omgedoopt tot Zaanradio, omdat deze naam beter in het gehoor ligt. Zaanradio was echter niet in staat op eigen te benen staan. De reclame-inkomsten vielen tegen en de gemeente wilde stoppen met de subsidie. Zaanradio kwam in grote (financiele) problemen en de gemeente besloot in te grijpen. Er werd 20.000 gulden uitgegeven aan een onderzoek, dat de oorzaak van de problemen moest aanduiden en oplossingen moest bieden. Naar aanleiding van dit onderzoek werd er een nieuw bestuurslid aangewezen, die tevens voorzitter werd. Ook besloot de gemeente weer geld te steken in Zaanradio.
Een van de maatregelen die werd getroffen, was het verbreken van de medewerkers overeenkomst van een aantal medewerkers, waarmee een onwerkbare situatie was ontstaan. Een aantal van deze medewerkers besloot vervolgens de studio te bezetten. Dit was de eerste bezetting van een radiostation in Nederland ooit.
De medewerkers hielden de bezetting niet veel langer dan een dag vol, maar Zaanradio kreeg veel aandacht door deze actie. Een aantal medewerkers besloot Zaanradio te verlaten, in solidariteit met de medewerkers, waar de medewerkersovereenkomst van was verbroken.
Hoofdstuk 2
Na de crisis werd er begonnen aan de wederopbouw van het station. De voorzitter ontdekte in een contract met A2000 een clausule waarin stond dat de gemeente Zaanstad aan een bepaalde instelling fl. 80.000 mocht toewijzen. Dat geld moest dan betaald worden door A2000. Vervolgens heeft hij zich succesvol ingespannen om het geld binnen te halen. Toen het geld er eenmaal was, konden de schulden worden afbetaald en er konden nieuwe spullen gekocht worden. Er werden o.a. TV's, MiniDisc-spelers, een teletekstkaart en nieuwe jingles gekocht. In de studio werd de sfeer merkbaar beter, mede doordat de medewerkers inzagen dat er nu een actief dagelijks bestuur was, dat echt bij het station betrokken was.
Zaanradio begon ook met het doorsturen van Radio Noord-Holland in de vroege ochtend. Op deze manier wilde het station de luisteraar meer informatie bieden.
Zaanradio wereldwijd
Het nieuwe dagelijks bestuur ondersteunde ook de Internet-activiteiten van Zaanradio.
RTV-award zorgt voor erkenning
In november 1996 organiseerde de Organisatie Omroepen Nederland de jaarlijkse uitreiking van de RTV-awards. Dat jaar was er een nieuwe categorie: nieuwe media. In deze categorie dingden allen sites van lokale omroepen in Nederland mee naar de award. De site van Zaanradio kwam hier als beste uit de bus.
Gemeenteraad op bezoek voor bijles
In het voorjaar van 1997 van er een commissie van de gemeente Zaanstad op bezoek. Ze kwamen naar de studio voor een workshop over moderne media. Aan deze workshop werkte onder andere ook A2000 mee. De workshop ging voornamelijk over de toekomst van de media, zoals Internet.
Medewerkers van Zaanradio gaven na afloop van de workshop een uitleg over de studio en over Internet. Zo hebben de gemeenteraadsleden deze site kunnen bewonderen en hebben zij Regio Nieuws Net gezien.
In het najaar van 1997 werd de nieuwe site van Zaanradio geopend. Deze site was uitgebreider dat de vorige en had een eigen URL: www.zaanradio.nl
De site werd gesponsord door o.a. The Internet Plaza, PTT-Telecom, DiZa, d-tail Communications en Oudega Internet Services. Helaas ging de site te laat open en werd deze niet opnieuw genomineerd voor een RTV-award.
Goed nieuws kwam er wel van een ander front. Financieel ging het met Zaanradio nu de goede kant op. De PTT wilde graag een GSM-zender in de zendmast plaatsen. Daarvoor was echter een nieuwe en steviger zendmast nodig. Ook met Libertel waren er gesprekken gaande.
In oktober was Zaanradio weer in stereo op de kabel te beluisteren. Na de omzetting van de kabelfrequenties in '96 was Zaanradio verhuisd van de vertrouwde 92.3 FM stereo naar de 103.3 FM mono. Na iets meer dan een jaar was De Stem Van De Streek eindelijk weer in stereo te ontvangen.
Inmiddels was er ook een nieuwe leiding binnen Zaanradio. De zogenaamde PSC-groep moest het geluid van het station gaan veranderen en een nieuwe programmering opzetten. De groep ging hard aan de slag om begin '98 een nieuwe programmering op te starten.
Een van de onderdelen van deze programmering was De Kade On Air, een programma met live optredens van diverse bands uit de Zaanstreek en omgeving.
Zaanradio treedt naar buiten
Begin december bestond het sportprogramma Broodje Bal... in de Kruising precies een jaar en in het kader daarvan organiseerden de programmamakers de uitreiking van de prijzen voor Sportman, Sportvrouw, Sportploeg en Sportclub van het jaar. Op 6 december vond in een bartstensvol Dam 10 tijdens een twee uur durend live-programma de uitreiking plaats.
In december '97 organiseerde Zaanradio de landelijk actie Kerstwens '97. Met meer dan 30 deelnemende omroepen en bezoekers uit zo'n 70 landen was de actie een groot succes. Niet alleen omroepen uit Nederland, maar ook omroepen uit Australië en Afrika deden mee.
In het najaar van '98 bracht Zaanradio een echte krant uit: de ZaanradioKrant. Deze krant is niet alleen een promotie-krant van Zaanradio, maar bevatte ook artikelen over onderwerpen die niet direct met de omroep te maken hebben, zodat de krant voor iedereen interessant was om te lezen.
Zaanradio beste van Nederland
Op 11 december 1999 organiseerde de Organisatie Lokale Omroepen Nederland de jaarlijkse strijd rond de RTV-awards. Eerder had Zaanradio al een award gewonnen voor de beste website van Nederland en dit jaar was de omroep genomineer voor twee prijzen: Beste Website en Beste Lokale Omroep. De titel voor Beste Website ging naar Midland FM, maar de meeste begeerde titel, namelijk die van Beste Lokale Omroep van Nederland, ging naar Zaanradio. De jury was unaniem in haar beslissing en deze prijs vormde de kroon op het werk van vele vrijwilligers die in de afgelopen jaren hard hadden gewerkt om de omroep naar een hoger niveau te tillen.